هر آنچه که راجب آب و میزان آن در بدن باید بدانید

آب مایه حیات است؛

جمله‌ای که از کودکی در ذهن همه‌ی ما نقش بسته است. اصلی‌ترین عنصر شیمیایی بدن آب است و به طور متوسط 60% از وزن بدن‌ ما را به‌خود اختصاص داده است. خیلی از فعالیت‌های طبیعی و عملکردی از بدن به آب وابسته است.

ساختار شیمیایی آب چیست؟

 آب ماده‌ای بسیار سازگاراست، به ‌گونه‌ای که شکل مولکولی آن به آسانی با محیط در تماس خود انطباق پیدا کرده و این انرژی محیط باعث تغییر شکل مولکولی آب می‌شود.
این مایه حیات از سه طریق به بدن ما می‌رسد. نوشیدن مستقیم آب، انواع نوشیدنی‌ها و انواع مواد غذایی مثل میوه‌‌جات و سبزی‌جات و آبی که در اثر واکنش‌های مختلف در درون بدن تولید می‌شود که به آن آب متابولیک گفته می‌شود.

سهم آب در زندگی روزمره ما چقدر است؟

امروزه سهم آب در رژیم غذایی ما بسیار حیاتی و مهم است. آب در عملکرد دفع سموم از بدن بسیار حائز اهمیت است، از طرف دیگر مواد مغذی را به سلول‌ها منتقل کرده، به هضم مواد غذایی کمک کرده و برای عملکرد مفاصل ضروری است.

نیاز به آب در بدن به عوامل بسیاری بستگی دارد از جمله وضعیت سلامت کلی‌تان، میزان فعالیت بدنی شما و البته اینکه کجا زندگی می‌کنید. بدن ما پیوسته در طول روز به دلایل مختلف از طریق ادرار، عرق‌کردن و غیره آب از دست می‌دهد بنابراین برای جلوگیری از کم‌آبی بدن لازم است با نوشیدن مقدار مایعات سالم و البته کافی آن را جبران کنیم.

افزایش کارایی مغز، رفع سردرد، بهبود خلق و خو، رفع چین‌و چروک پوست، کاهش وزن و...تنها بخشی از فواید نوشیدن آب سالم است.

بهداشت و سلامت آبی که می‌نوشیم چگونه باید باشد؟

با توجه به قوانین بهداشت جهانی، دسترسی به  منابع آب سالم و بهداشتی و مدیریت بهداشت آب مسئله‌ای مهم و اساسی می‌باشد.  سالم‌سازی آب باعث جلوگیری از تقریبا یک دهم از بیماری‌های جهانی می‌شود. به بیان ساده‌تر یعنی تنها با نوشیدن آبی سالم می‌توان جان انسان‌ها را در جهان نجات داد. نقش نوشیدن آب سالم در سلامت بدن آن‌جایی پررنگ‌تر می‌شود که به نقش مقاومت بدن افراد نسبت به  کمبود منابع آب توجه می‌کنیم. به‌طور کلی ما شاید بتوانیم مدت زمان بسیار طولانی بدون غذا زندگی کنیم اما طبیعتاً بدون آب تنها مدت محدودی توانایی ادامه فعالیت خواهیم داشت.

دسترسی به منابع آب سالم و بهداشتی و مدیریت بهداشت آب یک مسئله مهم و اساسی برای بهداشت جهانی می باشد. تقریبا یک دهم از بیماری های جهانی را می توان با سالم سازی آب ریشه کن کرد و باعث جلوگیری از مرگ هزاران انسان به دلیل مصرف آب ناسالم شد.

روزانه چه میزان آب بنوشیم؟

سوالی که بعد از خواندن این متن در ذهن ما نقش می‌بندد این است که سلول‌های بدن به آب نیاز دارند و بهترین کیفیت آب را می‌خواهند، اما ذهن مثبت شما تعجب می‌کند که چقدر باید بنوشید. آب برای حفظ سلامت مطلوب بدن ضروری است ولی میزان نیاز بین افراد مختلف، متفاوت می باشد. مطالعات توصیه‌های متفاوتی را در طی سالیان متوالی ارائه نموده اند ولی در حقیقت نیاز به آب در بدن‌تان به عوامل بسیاری بستگی دارد از جمله وضعیت سلامت کلی تان، میزان فعالیت بدنی شما و اینکه کجا زندگی می کنید. لذا هیچ فرمول واحدی برای همه افراد صدق نمی کند و کسب اطلاعات بیشتر در مورد میزان نیاز بدنتان به مایعات کمکتان خواهد کرد که تخمین بزنید چه میزان مایعات را باید هر روز بنوشید.

یکی از شگفتی های بسیار عجیب ساختمان بدن ما انسان‌ها، مقدار آبی است که در بدن‌مان موجود است . اگر فقط وزن بدن مورد نظر باشد ، ما انسان‌ها بیشتر از آب ساخته شده‌ایم .60  تا 70 در صد وزن بدن ما را آب تشكیل می‌دهد. چیزی در حدود چهل و نه كیلوگرم آب در یك مرد با وزن متوسط!! حتی استخوان بدن ما كه كاملاً ماده‌ای سخت به نظر می رسد بالغ بر 20 درصد آن را آب تشكیل می دهد ، در حالی كه 95 درصد پلاسمای خون ما را آب تشكیل می‌دهد.

منظور از "آب" چیست و چه مواد غذایی را شامل می شود؟

منظور ما از آب به طورکلی همه مایعات از جمله آب آشامیدنی، نوشیدنی‌ها و مواد غذایی می‌باشد اگرچه نوشیدن برخی نوشیدنی‌های خاص ممکن است مضراتی برای بدن داشته باشد.برای مثال آب میوه، نوشابه و اسموتی ها می‌توانند به آب رسانی بدن کمک کنند اما از نظر کالری و شکر در سطح بالایی قرار دارند. قهوه و چای نیز به تامین آب بدن کمک می‌کنند اما حاوی کافئین می‌باشند که ممکن است باعث از دست رفتن مایعات بیشتری از طریق ادرار شود.

نوشیدن روزانه بین 2 تا 4 لیوان (هر لیوان 226 میلی لیتر) قهوه در افراد سالم معمولا خطری ندارد اما اگر این مقدار باعث بروز اضطراب یا حالات عصبی در فرد شود باید از مصرف آن اجتناب کرد.

نوشیدنی‌های الکلی نیز حاوی آب هستند اما مانند کافئین باعث دفع مایعات بیشتر از طریق ادرار شده و ممکن است به کم‌آبی منجر شوند.

نوشیدنی‌های ورزشی علاوه بر مقدار فراوان آب موجود در آن‌ها حاوی کربوهیدرات و الکترولیت ها نیز می‌باشند که به جذب بهتر آب کمک کرده و سطح انرژی را افزایش می‌دهد. مصرف این نوشیدنی‌ها هنگام تمرینات شدید ورزشی به جبران نمک از دست رفته از طریق تعریق زیاد کمک می‌کند اما از آن جا که این نوشیدنی‌ها حاوی مقادیر زیادی کالری، شکر و نمک اضافه نیز می‌باشند باید قبل از مصرف به برچسب تغذیه‌ای آن ها دقت کرده و مقدار مصرف روزانه خود را محدود نگه دارید.

نوشیدنی‌های انرژی‌زا با نوشیدنی‌های ورزشی تفاوت دارند و از آن جا که علاوه بر شکر حاوی مواد محرکی همچون کافئین نیز می‌باشند بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند کودکان و نوجوانان از مصرف آن ها اجتناب کنند.

مواد غذایی مختلف نیز حاوی مقادیری آب می‌باشند، به عنوان مثال بیش از 90 درصد ترکیبات موجود در میوه و سبزیجاتی مانند خیار، کاهو آیسبرگ، کرفس و هندوانه را آب تشکیل داده‌ است.